Το σχολείο είναι μια παρέα όπου μπορούμε όλοι μαζί να βοηθηθούμε για να μάθουμε. Ο δάσκαλος και οι συμμαθητές μας είναι εκεί για να μάθουμε να συνεργαζόμαστε στην προσπάθεια να μάθουμε. Καθώς τα καταφέρνουμε καλύτερα μπορεί να θέλουμε να μείνουμε πάλι μόνοι μας. Η πρόκληση για πολλούς ωστόσο είναι να μάθουν πώς να συνεχίσουν να βρίσκουν βοηθούς στη μάθηση και μετά το τέλος της σχολικής ζωής. Οι περισσότεροι προσπαθούν να περάσουν στο πανεπιστήμιο ή παρακολουθούν μαθήματα και επιμορφώσεις για ενηλίκους που μιμούνται σε πολλά το σχολείο, δηλαδή σου δίνουν υλικό να διαβάσεις, υπάρχει κάποιος πιο σοφός που σε υποστηρίζει και του ζητάς βοήθεια. Όταν είσαι μόνος σου μπορεί να παρακολουθείς όσα συμβαίνουν γύρω σου και να μαθαίνεις γι` αυτά. Όμως δεν έρχεται κανείς να σου δείξει ποιος είναι “σοφός” για να μάθεις. Μέσα από τη συζήτηση με οικείους, φίλους, γνωστούς και αυτόκλητους σοφούς φιλτράρεις τις γνώσεις που επιβεβαιώνονται, κρίνεις και βγάζεις τα δικά σου συμπεράσματα. Μεγαλώνοντας το κριτήριό σου βελτιώνεται. Όσο πιο συχνά συζητάς, σκέφτεσαι, επαληθεύεις τόσο καλύτερα θα μπορείς να κρίνεις και να χρησιμοποιείς τα δικά σου συμπεράσματα. Το σχολείο σου δίνει (;) τα εργαλεία για να συνεχίσεις.
Παλαιότερα η πρόσβαση στον μεγαλύτερο όγκο πληροφοριών βρισκόταν στα γραπτά κείμενα και, ανάλογα με την ποιότητα των γραπτών πηγών, που μπορούσες με κάποια εξωκειμενικά κριτήρια να διακρίνεις, όπως το είδος του κειμένου (χειρόγραφο ή εκτυπωμένο, βιβλιόδετο ή χαρτόδετο κ.λ.π.), τα στοιχεία έκδοσης, κυκλοφορίας, παλαιότητας κ.λ.π., το κριτήριό σου διευκολυνόταν.
Αργότερα μεγάλος όγκος πληροφοριών παρεχόταν μέσω του ραδιοφώνου και της τηλεόρασης, όπου κρατικές υπηρεσίες αναλάμβαναν την αξιοπιστία και ανεξαρτησία των μέσων παροχής πληροφοριών και στη συνέχεια κρίνονταν γι` αυτό σε μια διαδικασία φαύλου κύκλου, δηλαδή από τα ίδια τα μέσα, οπότε το κοινό έπρεπε να αναπτύξει το κριτήριό του μέσα από πιο περίπλοκες λογικές διεργασίες διασταύρωσης και επαλήθευσης. Η ανάγκη διασταύρωσης δικαιολογούσε να αναζητώνται ολοένα και περισσότερες πηγές πληροφοριών, και ενθάρρυνε την αύξηση των μέσων πληροφόρησης από διαφορετικές κοινότητες προσώπων. Οι κοινότητες αυτές προτρέπονταν πάντως σε μια ομοιομορφία και τυποποίηση έκφρασης ώστε να ανταποκρίνονται σε κάποια κριτήρια έγκρισης και εγκυρότητας ως δημοσίων μέσων (πληροφοριακό πλεονέκτημα). Τα κριτήρια αυτά καθώς απευθύνονται σε ολοένα και περισσότερους και διαφορετικούς ανθρώπους αφενός διαφοροποιούνται, αφετέρου παύουν να είναι τόσο αυστηρά όταν γίνεται φανερή η σχετικότητα των κριτηρίων που τα είχαν επιβάλλει, τέλος η διατήρηση των κοινοτήτων ενημέρωσης στο προσκήνιο ως ανάγκη που συνδέεται με κεφάλαια, θέσεις εργασίας και πολιτικό κύρος μεταλλάσσει τα κριτήρια αυτά κατά διάφορους τρόπους ώστε να προσελκύουν περισσότερους καταναλωτές και κριτές των παρεχόμενων πληροφοριών.
Κατά παρόμοιο τρόπο αν και από διαφορετικές αφετηρίες λειτούργησε η μετατροπή του διαδικτύου από την διατήρηση ιστοχώρων με πληροφοριακό πλεονέκτημα στο web.2 των κοινωνικών δικτύων μέσα από τα οποία κυκλοφορεί πηγαία (ιδιωτικές πληροφορίες που δημιουργεί ο χρήστης του κοινωνικού δικτύου) ή διακινούμενη (κοινοποιούμενη από άλλες πηγές) πληροφορία. Τα κριτήρια συνεπώς της διασταύρωσης και επαλήθευσης μπορούν να λειτουργήσουν και πάλι.
Ωστόσο στην πράξη από την ύπαρξη των οπτικοακουστικών και διαδικτυακών μέσων και ιδίως από την αυξημένη εμπλοκή των ιδιωτών στην κυκλοφορία της πληροφορίας δεν έχει αυξηθεί η δυνατότητα έγκυρης πληροφόρησης, ενώ παράλληλα έχει παραμεριστεί η επιρροή αλλά και η παραγωγή των έντυπων μέσων λόγω της αυξανόμενης ενασχόλησης του κοινού με την πιο προσιτή οικονομικά μεγάλη ποσότητα πληροφοριών, οι οποίες πλέον συχνά παύουν να αφορούν καν άξια προς πληροφόρηση αντικείμενα και μεταλλάσσονται σε καλλιτεχνικές ή κακότεχνες δημιουργίες, διαφημίσεις, προπαγανδιστικές θέσεις, προσωπική προβολή και άλλες αδιέξοδες ενασχολήσεις, οι οποίες δημιουργούν μια νέα οικονομική αξία λόγω χρόνου και ενέργειας θέασης που αφιερώνει ο χρήστης σε αυτές. Η ταχύτητα παροχής πληροφοριών που διακρίνει τα οπτικοακουστικά μέσα επίσης καθιστά δύσκολη την επαναπροσέγγιση του κοινού που επιθυμεί να πληροφορηθεί έγκυρα και χωρίς περιττές πληροφορίες ενώ η ανάγκη ύπαρξης χορηγών καθιστά την δυνατότητα ύπαρξης τέτοιων παρόχων ανύπαρκτη.
Οι εκπαιδευτικοί αντιμετωπίζουν πολλαπλούς προβληματισμούς και αδιέξοδα, ως προς το τι θα διδάξουν, γιατί θα το διδάξουν ή σε σχέση με τι, πού θα διδάξουν τους μαθητές και με τι μέσα. Η ανάγκη να συνεργαστούν δημιουργώντας κοινότητες διασταύρωσης και επαλήθευσης των πληροφοριών είναι μεγαλύτερη από ποτέ. Η συνδρομή των εκπαιδευτικών της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης επίσης είναι πιο απαραίτητη από ποτέ. Το ελληνικό κράτος (και ο ελληνικός λαός, και όχι η εκάστοτε κυβέρνηση) ιστορικά έχει στηρίξει όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης και τρέφουμε ακόμη την προσδοκία ότι η εκπαίδευση δεν θα αφεθεί στην τύχη της ως ιδιωτική ενασχόληση.
Επιστρέφοντας άλλωστε στην αφετηρία του προβληματισμού, το σχολείο πρωταρχικά πρέπει να διδάξει τρόπους πρόσβασης στην πληροφορία, διασταύρωσης και επαλήθευσης αλλά τελικά πρέπει να διδάξει και τη διάκριση και την επιλογή. Σκόπιμο δηλαδή είναι να μάθει κανείς να επιλέγει τη γνώση που χρειάζεται και την σωστή πληροφορία που θα τον βοηθήσει να λύσει ένα πρόβλημα και να αντλήσει ό,τι είναι αρκετό για να θέσει τη δική του σκέψη και δημιουργία σε λειτουργία.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου