Οικογένεια και κοινότητα - παιδεία και εκπαίδευση

 Η πολυμορφία των γλωσσών, όπως και η ποικιλομορφία εθνικών εκφάνσεων κάθε αγαθού, υλικού ή πνευματικού, που δύναται να προσφέρει η οικογένεια και η ευρύτερη κοινότητα στα μέλη της, προσφέρει στον πολιτισμό γι` αυτό δεν πρέπει να νοείται ως αντίπαλος της τεχνοκρατικής επικράτησης ενός κοινού χρηστικού κώδικα επικοινωνίας. 

Σε παλαιότερες εποχές η κοινότητα και η οικογένεια είναι αλληλένδετες ως προς τα αγαθά που παρέχουν, σταδιακά με τη διεύρυνση της κοινότητας η οικογένεια περιορίζει όλο και περισσότερο τον εκπαιδευτικό της ρόλο ενώ σήμερα ο όποιος εκπαιδευτικός ρόλος της οικογένειας υπαγορεύεται σε μεγάλο βαθμό από την κοινότητα. Όλο και περισσότερα μέσα, που άλλοτε παρείχε άμεσα η οικογένεια, παρέχονται πλέον μέσω της οικογένειας μεν, αλλά διαμορφωμένα από αρχικά κοινοτικούς έως σταδιακά όλο και πιο μακρινούς, εξωτερικούς φορείς. Από την παιδεία και τα παιχνίδια έως την τροφή, τη μουσική και τη γλώσσα, ο ρόλος της οικογένειας απαλλοτριώνεται από έμψυχος σε βιολογικός.

• Ο τροφή του παιδιού περιορίζεται στον εδώ και καιρό παραγνωρισμένο βιολογικό ρόλο της μητέρας που θηλάζει, ενώ σύντομα αναλαμβάνουν οι τροφές που παράγονται με άγνωστο τρόπο και μακριά από το χώρο που ζει η οικογένεια.
• Ο παιδαγωγικός ρόλος του παιχνιδιού επιτελείται όλο και λιγότερο έμψυχα, όλο και λιγότερο αυτοσχεδιαστικά, όλο και λιγότερο δημιουργικά, με όλο και λιγότερη προσωπικότητα, όλο και λιγότερη δυνατότητα προσαρμογής και τροποποίησης, όλο και περισσότερη βιομηχανοποίηση και ομοιομορφία.
• Ο παιδαγωγικός ρόλος της μουσικής επιτελείται όλο και περισσότερο από τεχνικά μέσα αναπαραγωγής, η δημιουργία και εκτέλεση μουσικής απαιτεί από μουσικά όργανα έως και ψηφιακά μέσα, το μουσικό πρότυπο καθίσταται όλο και πιο δυσπρόσιτο. 

Η ένταση με την οποία ενσωματώνεται η εκπαίδευση στην ανατροφή του παιδιού ήδη από τη βρεφική ηλικία μέσω προγραμμάτων που εξελίσσονται ιδίως ως προς την ικανότητά τους να εισβάλλουν στην ιδιωτική σφαίρα επιρροής των γονέων προς τα παιδιά, αρχίζει να εκθέτει στον κίνδυνο της ομοιομορφίας ακόμη και αυτή τη διαδικασία μετάδοσης της μητρικής γλώσσας. 

Αποτέλεσμα αφενός η υποβάθμιση της παιδείας-ως μόρφωσης ενός ατόμου που κληρονομεί την παράδοση των προπατόρων του- προς όφελος της εκπαίδευσης-ως εξόδου από τον οίκο και υιοθέτηση ενός ρόλου που υπαγορεύει η κοινωνία.

• Ποιος ο λόγος να υπάρχει τυπική - αποστασιοποιημένη από τον δέκτη εκπαίδευση; 
• όταν ένας τρίτος φορέας (κράτος) καλείται να δημιουργήσει τα πρότυπά της με αναφορά στο δέκτη καθοριστικό της δημοκρατικότητάς του.
• Ποιος ο λόγος να υπάρχει τεχνική - βιομηχανική απαλλοτριωμένη από το άμεσο περιβάλλον εκπαίδευση; 
• για τους οικονομικούς λόγους που γέννησαν και την τεχνική και τη βιομηχανία.
• Ποιος ο λόγος να υπάρχει ψηφιακή - πρότυπη εκπαίδευση; 
• όταν για σοβαρό λόγο εκλείπει (αδυνατεί, σπανίζει, ή απαξιώνεται η υπάρχουσα) και δεν μπορεί να υποκατασταθεί οποιαδήποτε έμψυχη παιδεία.

Οικο-παιδεία σημαίνει παιδεία έμψυχη, ζωντανή, φυσική, προσαρμοστική, δημιουργική.